Қазақтың
шежірелік жылнамаларына сәйкес Қаңлы - ұлы жүздің ежелгі және белгілі руларының
бірі. Шежірешілер Қаңлыны Шыңғысханның серіктестерінің бірі Майқы биден
таратады. Бірақ тарихи куәліктер Қаңлы руының шығу тегіне байланысты шежірелік
жылнамаларға қарағанда, біршама басқаша сөйлейді. Махмуд Қашқаридың "Түркі
тілдерінің лұғаты" жинағында:"Қыпшақ бірлестіктерінің (тайпа) тамаша
руларының бірі Қаңлы болды",- делінген. Тасқа жазылған ертедегі түріктік
орхон-енисей сына жазуларында тәңір түріктерінің көсемдері Қаңлы туралы былайша
бағалайды:"Қаңлы ата бізге келді", бұл Түрік қағанаты кезінде қаңлы
руының маңызы туралы баяндайды. Сондықтан қазақ халқында осы уақытқа
дейін:"Құрметтелетін халықта Қаңлы бар", "Қаңлыдан хан
сайлайды", "Қаңлы бар жерде басқа хан болмайды" деген сөз бар.
Белгілі ғалым және ақын Шәкерім қажы "Түріктердің, қырғыздардың және қазақтардың
шежіресі" кітабында қаңлы туралы былай деп жазады:"Олардың (қаңлылардың)
бұрынғы уақыттарда бектері көп болған. Стамбулда қаңлы руынан шыққан көптеген
Осман түріктері тұрады".
