1723-1728 жылдары жоңғарлар кµшпелі қазақ халқының
жартысын жойып жіберді. Қазақ халқының тарихындағы ең ауыр, әрі ең қайғылы кезең
болып, ел есінде "Ақтабан шұбырынды, Алқакµл сулама"деген атпен қалды. Неліктен бұлай болды? Қазақ
жерлері қорғаусыз қалып, қарапайым халықтың шексіз азапқа түсуіне не себеп
болды? Бұған дейін жоңғар әскері мен батырларына тµтеп беріп, кµбіне олардан
басым түсіп келген қазақ батырлары мен жасағы қайда қалды?
Қазақ-жоңғар
қатынастары Алтын Орда ыдырағаннан кейін дұрыс қалыптаспады. Бір-біріне
шаруашылығы, әдет-ғұрпы ұқсас халықтар арасында екі жүз жылдай уақыт бойы соғыс
жүрді. Тек қана XVI ғасырда жоңғар әскері қазақ жеріне жеті рет шапқыншылық
жасаған. Бұл тартыс Алтай тауларының батыс бµктеріндегі жайылым жерлер үшін ғана
жүрді ме, әлде басқа да себептері болды ма?
