Қазақтың ұлы ғалымы, ағартушы-демократ Ш. Ш. Уәлиханов      отандық ғылым мен әдебиет тарихында үлкен орын алады.Оның қысқа да  жаркын  өмірі   мен ғылыми қызметі қазақ  халқының көпғасырғы   дамуының, рухани ізденіністерінің тамаша қорытындысы, биік жалғасы болды, қоғамдық ой-сана,   пікір-тұжырым   биіктей   өркендеуіне ыкпал етті.

Қызылжұлдыз (кейде Марс деп аталынады) — Күн жүйесіндегі төртінші ғаламшар.

Күн мен Қызылжұлдыз арасындағы қашықтық 1,524 AU (астрономиялық бірлік) құрайды. Радиусы 3390 km, тығыздығы 3940 kg/m³, экваторының орбитасына еңкею бұрыш мөлшері 25,1º. Шағын СО₂ атмосферасы бар (7 mb).

Полюстік қалпақтары маусымдық қатты СО₂ қосылған су мұзынан тұрады. Солтүстік жартышар қабығы негізінен базалтжазықтары мен жанартаулар; оңтүстік — көне кратерленген аймақ. Тарсис дөңестігікөтеріңкі немесе жанартаулық платобоп табылады. Қызылжұлдызда дәу каньондар мен баяғыда су эрозиясы болғанын дәлелдейтін куәліктер бар. Кейбір базалт метеориттер Қызылжұлдыздан келеді деп қазіргі заманның зерттеушілері санайды.

Қызылжұлдызтың Фобосжәне Деймосдеген екі шағын, бәлкім тартылыс күшіменен ұстап алған астероид, серігі бар.